Dąb jest gatunkiem charakterystycznym dla umiarkowanych klimatów półkuli północnej. O ogólnych właściwościach pozyskiwanej z niego tarcicy pisaliśmy w artykule: „Wszystko, co trzeba wiedzieć o drewnie dębowym„.
Dębina ma charakterystyczny, łatwy do rozpoznania wygląd:

  • wyraziste usłojenie roczne,
  • odznaczające się promienie rdzeniowe,
  • naczynia składające się na pierścień dają się zauważyć gołym okiem,
  • biel wąska i żółta pozbawiona wartości mechanicznych,
  • twardziel brunatna.

Te walory estetyczne doceniane są w meblarstwie, o czym piszemy w innym miejscu na naszym blogu „7 cech starcy dębowej cenionych w branży meblarskiej„. Tym razem jednak zajmiemy się tylko jej cechami istotnymi dla budownictwa.

1-5. Cechy fizyko-chemiczne tarcicy dębowej

  • Dębina pod względem chemicznym składa się z celulozy (44,9- 46,3%), hemicelulozy (17,5-25,5%), ligniny (23,5-28,1%), garbników (4-17%) oraz substancji mineralnych (0,3-0,7%).
  • Właściwości fizyczne tarcicy dębowej przybierają następujące wartości: gęstość w stanie suchym – 390-930 kg/m3; gęstość przy wilgotności na poziomie 12-15%: 630-700 kg/m3; gęstość drewna zaraz po ścięciu 1080 kg/m3.
  • Uchodzi za drewno ciężkie lub umiarkowanie ciężkie.
  • Wśród właściwości mechanicznych należy wymienić (zależnie od rodzaju): dobrą wytrzymałość na zginanie mechaniczne,  ściskanie, wysoką twardość Brinella, która dla płaszczyzny podłużnej wynosi 66 MPa oraz 34 MPa na poprzecznej.
  • Trwałość drewna: biel jest nietrwały; twardziel natomiast trwała, także w wodzie, wykazuje odporność na warunki klimatyczne. Dodatkowo twardziel dębiny cechuje się twardością i łupliwością.
Wnętrze domu wykonane z drewna dębowego

Wnętrze domu wykonane z dębu

6-9. Charakterystyka techniczna tarcicy dębowej

  • Podział drewna dębowego: wąskosłoiste uchodzi za twarde, trudne w obróbce, ale cechujące się dobrymi własnościami mechanicznymi; ciężko poddaje się nasycaniu. Drewno szerokosłoiste uważane za miękkie, podatne na obróbkę.  Wzrost szerokości słojów powoduje spadek udziału procentowego drewna wczesnego, czego konsekwencją jest obniżenie właściwości mechanicznych. Drewno późne gatunków liściastych jest mniej wytrzymałe niż wczesne.
  • Obróbka mechaniczna: ogólnie klasyfikowana jako dobra (szczególnie w zakresie skrawania płaskiego i obwodowego), ale zależna od szerokości rocznych przyrostów. WAŻNE: zanim cienkie elementy z drewna dębowego połączy się za pomocą gwoździ czy śrub, należy je wstępnie nawiercić.
  • Obróbka typu powierzchniowego:  drewno podatne na matowienie,  bajcowanie, przy lakierowaniu wymaga zastosowania wypełniacz porów. Wskazane powlekanie impregnatami światłochronnymi.
  • Interakcje z otoczeniem: ciemnieje pod wpływem wody, sinieje w kontakcie ze skorodowanymi elementami metalowymi.

Defekty stwierdzane w dębinie

  • Wady: w niektórych sztukach stwierdza się: nieregularne usłojenie roczne, skręt włókien, przemieszczenie twardzieli, niepełne twardzielowanie, niecylindryczność, krzywizny, przebarwienia typu oksydacyjnego.
  • Podatność na: rozwidlenia, uszkodzenia przez pioruny, pękanie pod wpływem mrozu, zgniliznę, ataki owadów.
  • Bilans zastosowania drewna pozyskiwanego z dębów wypada jednak in plus. W tej kwestii nic się nie zmienia od stuleci.