W poprzedniej części artykułu: „Metody suszenia tarcicy cz. 1” przyjrzeliśmy się temu, jak drewno suszone jest w sposób naturalny oraz poznaliśmy zasady, dzięki którym proces ten przebiega efektywnie. W wyniki takiego suszenia tarcica osiąga wilgotność około 20%, to za dużo, by można było rozpocząć końcową jej obróbkę. Możliwe jest to dopiero przy wilgotności 10%. Taki wskaźnik można uzyskać tylko przy użyciu specjalistycznych urządzeń – ich klasyfikacji i omówieniu poświęcony będzie ten wpis.

Profesjonalne suszarnie tarcicy

Suszenie sztuczne, a więc przy użyciu suszarki do drewna, jest zaplanowanym, najczęściej zautomatyzowanym, procesem, ukierunkowanym na szybkie osiągnięcie pożądanej wilgotności drewna, w taki sposób, który nie spowoduje w nim odkształceń czy pęknięć.

Wśród popularnych modeli suszarek do drewna wymienić należy wymienić te, które wykorzystują cyrkulację powietrza:

  • suszarki konwekcyjne,
  • suszarki konwekcyjne cyklicznego działania typu komorowego,
  • suszarki konwekcyjne cyklicznego działania typu kondensacyjnego,
  • suszarki powietrzne konwekcyjne cyklicznego działania typu aerodynamicznego,
  • suszarki ciągłego działania (tunelowe),

oraz cechujące się niemal idealnymi parametrami, ale drogie w produkcji i eksploatacji:

  • suszarki typu podciśnieniowo–dielektrycznego.

Omówmy pokrótce poszczególne typy.

Klasyczne konwekcyjne suszarki do tarcicy

W tego typu suszarce powietrze, które wtłaczane jest do suszarki, miesza się z tym, które zostało w niej już ogrzane; następnie przepływa pomiędzy elementami tarcicowymi. Te, które są wilgotne, dążą do staniu równowagi higroskopijnej, czyli wyrównania swojej wilgotności z wilgotnością otoczenia, w związku z tym drewno „oddaje” nadmiar wilgoci do przepływającego wokół niego powietrza. Proces jest zautomatyzowany, prowadzony zgodnie z wytycznymi programu komputerowego, czujniki cały czas monitorują wilgotność drewna oraz szybkość suszenia – jest ona dopasowywana indywidualnie do suszonego gatunki drewna, co zapobiega powstawaniu pęknięć.

Wydajne suszarki konwekcyjne powietrzne cyklicznego działania (komorowe)

Tarcica w takiej suszarce układana jest w określony sposób na paletę lub wózek szynowy, poczym drzwi komory szczelnie się zamyka. Nad przebiegiem procesu czuwa suszarnik lub przebiega on ściśle według zaprogramowanego planu, wykonania którego pilnuje komputer. Powietrze wprowadzane do komory, a później poruszane wentylatorami,  ma regulowaną temperaturę i wilgotność zależne od etapu suszenia. Jego zadaniem jest przeniesienie energii cieplnej od grzejnika (radiatora) do drewna oraz przejmowanie ary wodnej z powierzchni tarcicy. Między sobą suszarki tego typu różnią się pojemnością, kosztami eksploatacji, łatwością obsługi i ceną, a także zastosowanymi w nich rozwiązaniami technicznymi.

Niezależnie od modelu, proces suszenia przebiega pięciofazowo:

  1. nagrzewanie tarcicy do temperatury 35 st. C; nie powinno ono przekraczać czasu 24 godzin.
  2. niezbędna, jeśli drewno było wstępnie suszone na świeżym powietrzu; można ją pominąć, jeśli suszy się drewno świeże. Dochodzi tu do nawilżania ogrzanego drewna, co ułatwia przepływ wilgoci między warstwami drewna i minimalizuje naprężenia. Odbywa się to w temperaturze 35 st. C oraz przy wilgotności powietrza na poziomie 98–99% i trawa zależnie od grubości tarcicy.
  3. suszenie właściwe, którego parametry dobiera się do gatunku drewna znajdującego się w komorze. W międzyczasie stosuje się nawilżanie (przy twardszych gatunkach).
  4. sezonowanie. Wilgotność w całej objętości suszonych elementów zostaje wyrównana, a naprężenia ulegają zmniejszeniu.
  5. studzenie wysuszonego już drewna, w czasie którego temperatura spada nie więcej niż 6 stopni na godzinę, co ma zapobiegać pękaniu drewna.

Suszarki do tarcicy należące do grupy suszarek powietrznych konwekcyjnych cyklicznego działania typu kondensacyjnego

W tych urządzeniach wykorzystywane jest zjawisko konwekcji – drewno ogrzewane jest przez krążące powietrze, będące czynnikiem suszącym. Nie jest ono jednak wymieszane z otoczeniem – suszarka kondensacyjna nie ma kominków wentylacyjnych, wyposażona jest natomiast w agregat chłodniczy, w którym wilgotne powietrze jest chłodzone, a para wodna – skraplana. Grzejniki elektryczne ogrzewają powietrze suszące do temperatury minimum 45 st. C. Następnie kierowane jest ono do obiegu przez sztapel. Szczególnie cenione do suszenia:

  • trudno schnących gatunków takich jak: dąb i buk,
  • grubego sortymentu tarcicy iglastej.

Proces suszenia w urządzeniach typu kondensacyjnego jest dłuższy niż w tych tradycyjnych komorowych. Jego mankamentem jest też możliwość zainfekowania tarcicy grzybem.

Ułożona tarcica wyprodukowana przez tartak na podlasiu po wysuszeniu

Tarcica

Suszarki powietrzne konwekcyjne cyklicznego działania typu aerodynamicznego

Suszenie przebiega tu w sposób podobny do procesu zachodzącego w suszarkach komorowych, z tym że powietrze suszące ogrzewane jest tu w wyniku tarcia mas powietrza o odpowiednio zaprojektowany wirnik. Nie są one wykorzystywane w Europie.

Suszarki do tarcicy konwekcyjne ciągłego działania (tunelowe)

Proces suszenia obejmuje tu przemieszczanie drewna co pewien czas w tunelu suszarki. Nagrzane powietrze przepływa w kierunku przeciwnym do tego, w którym przesuwane jest drewno. Z powodzeniem wykorzystuje się je do masowego suszenia gatunków iglastych. Pozwalają na uzyskanie wilgotności nie mniejszej niż 12%. Temperatura w tunelu suszarki dochodzi do 65 st. C.

Suszarki typu podciśnieniowego (nazywane też próżniowymi)

Suszenie wykorzystujące podciśnienie (wytwarzane przez pompę próżniową) polega na umieszczeniu tarcicy w komorach próżniowych, gdzie para wodna szybciej opuszcza drewno. Dedukowane są do szybkiego suszenia twardych gatunków.

Suszarki do drewna podciśnieniowe z ogrzewaniem dielektrycznym

Aby wysuszyć tarcicę w takim urządzeniu, należy ją ciasno ułożyć na izolowany elektrycznie wózku znajdującym się wewnątrz autoklawu, po którego obu stronach umieszczone są elektrody zasilane niewielkiej częstotliwości prądem; podłączona jest do niego także pompa próżniowa, która wyprowadza na zewnątrz parę wodną. Proces suszenia przebiega tu szybko, nie powoduje pęknięć. Szczególnie dobre rezultaty daje suszenie w takich warunkach: wiązu, brzozy, grabu; gorzej przebiega suszenie gatunków uchodzących za trudno schnące (buk, dąb).


By uzupełnić wiedzę w tym temacie przeczytaj jeszcze inny artykuł na naszym formowym blogu: